Schenking staand uurwerk van het Maaseiker klokkenmakersgeslacht Joosten

Schenking klok Joosten
Foto: schenker Pierre Donders, woonachtig te Wichmond (NL), en zijn zuster, woonachtig te Stramproy (NL), samen met schepen van cultuur en erfgoed Myriam Giebens 

De familie Donders schonk deze prachtige Staande klok van de Maaseiker klokkenmaker Joosten terug aan zijn thuishaven Maaseik.





De geschiedenis van een klok

In de eerste decennia van zeventienhonderd hebben de toenmalige bezitters, de familie Lenaers, van de hoeve Belle, een eeuwenoude boerderij gelegen aan de zuidrand van het huidige Stramproy (NL), zich de luxe van deze Joostenklok uit Maaseik veroorloofd. Geïncorporeerd in het stift Thorn leefde deze familie in een omgeving van akkers, weiden, heideland en broekpoelen en verwarmde zich ’s winters met het hout van de broekpercelen. Seizoenen bepaalden het levensritme van de bewoners.

Zonnestand en licht en donker bepaalden het opstaan en slapengaan, het werken en de maaltijden. De tijd van de dag leidde men af van zon en het verre luiden van kerkklokken. De bewoners van Belle, werden daarbij binnenshuis geholpen door het Joostenuurwerk. Om op de klok te kijken moesten de opeenvolgende generaties bewoners van de grote woonkeuken naar de “goede kamer” gaan. Daar werd de stilte alleen verbroken door het statige tikken en – bij het uurluiden – door het licht geknars van de tandwielen.Boerderij Belle

Niet alleen overdag was de klok de begeleider van het leven op de boerderij, maar ook ’s nachts. Tot de jaren dertig van de vorige eeuw bevonden zich bedsteden in de zijwanden van de “goede kamer”. De “ouderslaapkamer” was via een deur vanuit de goede kamer te bereiken. De Joostenklok heeft met zijn vijf of zes slagen in de ochtend het dagelijks bedrijf voor vele generaties op de boerderij in werking gesteld. In latere dagen, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, werd de “goede kamer” vooral in winterdagen intensiever gebruikt. De bedsteden waren verdwenen. De tijd werd inmiddels aangegeven door radio’s, wekkers en polshorloges. In modernere tijden van meerdere uurwerken en polshorloges, is de Joostenklok zijn werk op de Belle hoeve tot 1965 blijven voortzetten. Altijd maar de tijd wegtikkend, in het ritme van het halfuur en volle uurslagen. Eerbied was er in alle tijden voor het uurwerk. Het “optrekken” van de klok was het alleenrecht van de huisheer. 

Een korte story van het geslacht Donders

In de eerste decennia van zeventienhonderd hebben de toenmalige bezitters van de hoeve Belle, de familie Lenaers, zich de luxe van de Joostenklok uit Maaseik veroorloofd. De Joostenklok bleef zijn werk doen tot de dood van de laatste eigenaar van de hoeve Belle, Jacobus Leonard Donders (1892-1965). Zo deelde de klok meer dan twee eeuwen familiegeschiedenis.

Zijn jongste zoon Pierre (Peter Johannes Mathias) Donders, geboren in 1938 als tiende kind van Leonard Donders en zijn vrouw Anna Maria Steijvers (1899-1997) kreeg uit de erfenis bij loting de Joostenklok toegewezen. Na meer dan tweehonderd jaren in de hoek van de hoeve Belle getikt te hebben, verhuisde de Joostenklok met zijn nieuwe eigenaar mee naar Schaijk in Noord-Brabant (NL), om ten slotte van 1995 in Wichmond in Gelderland (NL) zijn laatste Nederlandse uitstapje te maken.

In 2015 besloot Pierre Donders dat het oude uurwerk voldoende gereisd had. In overleg met schepen Myriam Giebens en de Musea Maaseik, zou het eeuwen trotserende uurwerk zijn laatste reis aanvatten naar Maaseik, de plaats waar het ooit met veel ambachtelijke liefde was vervaardigd door de klokkenmakers Joosten.

Zowel schepen van cultuur en erfgoed Myriam Giebens als de Musea Maaseik reageerden enthousiast op de terugkeer van het oude uurwerk naar zijn “geboortegrond”. Uit dit geschenkgebaar kwam voort dat de oude Joostenklok per 14 januari 2016 in het bezit kwam van Maaseik en een plaats krijgt in het cultureel erfgoed van onze stad.

Contactinformatie